Chất thải từ Formosa là chất gì, độc thế nào, tác hại ra sao?

Cập nhật lúc 9:19' 5/7/2016
Cá chết hàng loạt do Formosa xả thải
Tại phiên họp báo thường kỳ của Chính phủ chiều ngày 30/6, đã công bố nguyên nhân cá chết là do tổ hợp nhà máy Formosa xả các chất có độc tố Phenol, xyanua.Hydroxit sắt vượt mức cho phép.
Theo GS. NGND Nguyễn Lân Dũng cho biết: Phenol là một loại hóa chất độc hại, cấm dùng trong thực phẩm. Đây là chất rắn, tinh thể không màu, có mùi đặc trưng, nóng chảy ở 43°C, rất độc, gây bỏng nặng khi rơi vào da.
 
Phenol và các dẫn chất như cresyl (acid cresylic) là những chất rất thông dụng trong công nghiệp (hoá hữu cơ, chất dẻo, hoá dược) và dễ tẩy uế, sát khuẩn (dung dịch 1%). Ngộ độc cấp xảy ra do uống dung dịch đậm đặc với mục đích tự tử hoặc do uống nhầm. Phenol là HCHC có tính rất độc, gây bỏng nặng khi rơi vào da.
 
Phenol và các dẫn xuất của phenol là các chất độc hại gây nguy hiểm cho sức khoẻ con người và mọi sinh vật sống.
 
Trên góc độ môi trường phenol và các dẫn xuất của phenol được xếp vào loại chất gây ô nhiễm. đây là nhóm tương đối bền, có khả năng tích luỹ trong cơ thể sinh vật và có khả năng gây nhiễm độc cấp tính, mãn tính cho con người.
 
Khi xâm nhập vào cơ thể các phenol nói chung và Clophenol nói riêng gây ra nhiều tổn thương cho các cơ quan và hệ thống khác nhau nhưng chủ yếu là tác động lên hệ thần kinh, hệ thống tim mạch và máu.
 
Liều nguy hiểm: từ 2 - 5gam. Liều gây chết: trên 10gam. Tác dụng ăn mòn tại chỗ và ức chế chuyển hoá. Phenol làm cản trở việc hồng cầu liên kết với ô xi nuôi cơ thể, nên dẫn tới việc cơ thể thiếu ô xi, tế bào chết sẽ dẫn đến tử vong
 
Theo Quy chuẩn quốc gia về chất lượng nước biển ven bờ, hàm lượng phenol cho phép tối đa trong môi trường nước biển vùng biển ven bờ là 0,03 mg/lít
 
 Cyanide là cũng là một chất hóa học rất độc, phản ứng nhanh, là chất hóa học có khả năng gây chết. Cyanide tồn tại ở nhiểu dạng khác nhau, bao gồm:Cyanide ở thể khí , không màu như hydrogen cyanide (HCN), hay cyanogen chloride (CNCl). Cyanide ở thể rắn như sodium cyanide (NaCN), hay potassium cyanide (KCN),…
 
Tiếp xúc với một lượng lớn cyanide có thể gây tổn thương cho não và tim mạch, nếu tiếp xúc ở liều lượng thấp có thể gây những hậu quả như khó thở, đau tim, nôn mửa, thay đổi máu, đau đầu, làm rộng tuyến giáp. Cyanide được tìm thấy ở ít nhất là 415 trong số 1430 danh sách những quốc gia được ưu tiên được xác định thông qua Cơ quan bảo vệ môi trường (EPA).
 
 Thường xuyên bị nhiễm một lượng nhỏ cyanide có thể gây nên chứng viêm da, các bệnh về tuyến giáp, mất sự phối hợp giữa các cơ bắp…Ở một hàm lượng nhất định, xyanua là chất hóa học có khả năng gây chết người và sinh vật.
 
 Trong Quy chuẩn quốc gia về chất lượng nước biển ven bờ, hàm lượng xyanua cho phép tối đa trong môi trường nước biển vùng biển ven bờ là 0,01 mg/lít.
 
Cả phenol và xyanua đều là kết quả quá trình luyện than cốc của nhà máy gang thép. Hydroxit sắt là kết quả của quá trình tẩy rửa và thụ động hóa bề mặt kim loại của nhà máy trước khi vào vận hành.
 
Các chất này kết hợp với nhau, được dòng hải lưu chảy hướng bắc nam đưa từ Hà Tĩnh vào Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, gây ra hiện tượng cá chết hàng loạt.