Lưu giữ thiết bị, vật liệu chứa PCB: “Bom nổ chậm”

PCB (polychlorinated biphenyls) là hóa chất có độc tính thuộc nhóm 2A - nhóm có khả năng gây ung thư và đang được xem xét xếp loại vào nhóm 1 là nhóm các chất gây ung thư.

Mặc dù, không sản xuất PCB nhưng VN đã nhập khẩu và sử dụng hợp chất PCB như một loại phụ gia trong các thiết bị điện như máy biến áp, tụ điện, trong dầu công nghiệp như dầu máy thủy lực, dầu tuốc - bin khí và phụ gia cho chất dẻo.

Theo ước tính hiện có 27 - 30.000 tấn dầu có chứa PCB đã được nhập khẩu vào VN, trong đó, chỉ có 2.000 tấn dầu được nhận diện có chứa PCB và cách ly trong khuôn khổ hoạt động kiểm kê sơ bộ PCB năm 2006. Số còn lại có thể vẫn đang được sử dụng trong các thiết bị điện, dân dụng, lưu giữ tạm thời tại các cơ sở lưu giữ, tái chế hoặc đã và đang được phát thải ra môi trường, tích lũy trong chuỗi thức ăn và cơ thể con người. Là thành viên Công ước Stockholm, VN cam kết giảm phát thải PCB ra môi trường, chỉ sử dụng PCB đến năm 2020 và thải bỏ an toàn trước năm 2028.

Theo ông Đỗ Thanh Bái - chuyên gia của Dự án quản lý PCB tại VN, tính nguy hại đặc biệt của PCB không chỉ vì độ độc và ảnh hưởng của chúng đến môi trường sinh thái và sức khỏe cộng đồng, mà còn do đặc tính phát tán xa và tích tụ trong môi trường và cơ thể sinh vật sống. Vì thế, nếu không tuân thủ đúng các yêu cầu về an toàn trong quá trình sử dụng và lưu giữ PCB thì hậu quả sẽ vô cùng nghiêm trọng khi PCB bị rò rỉ, phát tán ra môi trường.
Nhập khẩu 47 máy biến thế phục vụ sản xuất từ giữa thế kỷ trước, đến nay, việc xử lý chúng đối với Cty TNHH MTV phân đạm hóa chất Hà Bắc là điều không dễ dàng. Bỏ không được, chôn không được, đốt cũng không xong, bao năm qua, những chiếc biến thế cũ vẫn chỉ được lưu giữ một cách thủ công trong kho của các cơ sở sản xuất của Cty. Ông Hoàng Văn Huệ - Trưởng phòng an toàn, kỹ thật và môi trường của Cty cho biết, khi thực hiện việc thay dầu máy biến thế, dầu tháo ra phải được thu hồi triệt để, lưu giữ trong thùng phuy có đậy nắp kín, chuyển vào kho có khóa và giao cho thủ kho quản lý. Phòng kiểm tra chất lượng sản phẩm của Cty sẽ lấy mẫu gửi phân tích và xác định hàm lượng PCB trong dầu. Nếu kết quả trên 5 ppm thì Cty sẽ thuê đơn vị có chức năng vận chuyển và xử lý theo quy định. Không chỉ riêng Cty phân đạm hóa chất Hà Bắc, mà còn nhiều DN khác vẫn đang sở hữu những thiết bị, vật liệu nhiễm PCB, nếu chủ DN cũng như người lao động không nhận thức được hết những nguy hại đang tiềm ẩn từ việc phát thải PCB ra môi trường thì cái giá phải trả sẽ không thể ước tính được. Vì thế, hơn bất cứ ai, chủ DN cần hiểu rõ những quy định về quản lý, sử dụng và lưu giữ an toàn các thiết bị, vật liệu có chứa PCB, đồng thời tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người lao động về những vấn đề này để họ thực hiện cho đúng.

Trao đổi về các quy định trong việc lưu giữ các thiết bị, vật liệu chứa PCB, TS. Phạm Mạnh Hoài - Quản đốc dự án Quản lý PCB tại VN cho biết, PCB và vật liệu chứa PCB khi không còn sử dụng được coi là một loại chất thải nguy hại (CTNH), thậm chí là chất thải nguy hại đặc biệt theo Thông tư số 12/2011/TT - BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường.

Đã có trên 1.300.000 tấn PCB được sản xuất trước năm 1993, trong đó 65% vẫn đang được sử dụng, 4% bị phân hủy và 31% trong môi trường.

Hoàng Oanh


(Nguồn: dddn.com.vn/)