Đẩy mạnh công tác quản lý PCB tại Việt Nam

Công ty CP Nhiệt điện Phả Lại- Đơn vị đầu tiên thực hiện mô hình trình diễn (Nguồn: ven.vn)
Việt Nam đã phê chuẩn Công ước Stockholm về các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân huỷ (POP) vào ngày 22/7/2002 và trở thành quốc gia thành viên thứ 14 của Công ước này.
Theo đó, Việt Nam cam kết thực hiện “Giảm thiểu lượng phát thải Polyclobiphenyl (PCB) vào môi trường; loại bỏ việc sử dụng PCB trong các thiết bị, máy móc vào năm 2020 và tiêu huỷ an toàn PCB vào năm 2028”.

Trong quá khứ, Việt Nam không sản xuất PCB nhưng từ cuối những năm 1940 có nhập khẩu thiết bị và dầu có khả năng chứa PCB nhưng đã ngừng nhập khẩu vào khoảng những năm 80 của thế kỷ 20. Do không nhập khẩu thêm lượng dầu hay thiết bị chứa PCB, nên vấn đề chính của Việt Nam hiện nay là xác định, quản lý và tiêu huỷ an toàn thiết bị, dầu và chất thải chứa PCB đang sử dụng hoặc đã thải hồi. Theo các đánh giá ban đầu, Tập đoàn Điện lực Việt Nam sở hữu khoảng 70% thiết bị điện chứa dầu. 30% còn lại thuộc sở hữu của các ngành công nghiệp khác ngoài ngành điện như khai khoáng, dệt, lương thực, thép, bột giấy và giấy, và cấp nước.

Nhằm đạt được các mục tiêu quốc gia về bảo vệ môi trường cũng như triển khai Kế hoạch thực hiện công ước Stockholm, Việt Nam đã triển khai Dự án “Quản lý PCB tại Việt Nam” được Bộ TN&MT phê duyệt theo Quyết định số 896/QĐ-BTNMT ngày 4/5/2009, được xác nhận bởi Ngân hàng Thế giới (WB) ngày 29/6/2009. Dự án do Tổng cục Môi trường (trong đó vai trò nòng cốt là Cục Kiểm soát ô nhiễm) phối hợp với Cục Kỹ thuật An toàn và Môi trường công nghiệp, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cùng các tổ chức, cá nhân chính thức được triển khai từ tháng 3/2010 và kéo dài trong 5 năm (2010 - 2014), với phạm vi thực hiện tại 63 tỉnh thành phố trong cả nước.

Theo đó, Dự án được triển khai với mục tiêu chung là “Xây dựng năng lực quốc gia của Việt Nam để quản lý PCB và lưu trữ an toàn một lượng lớn PCB tại các tỉnh trình diễn nhằm tiêu hủy trong tương lai”. Dự án sẽ hỗ trợ Việt Nam thiết lập một hệ thống quản lý an toàn PCB nhằm giảm thiểu các rủi ro tiềm tàng đối với sức khỏe và môi trường do dầu và thiết bị chứa PCB gây nên. Dự án sẽ tài trợ đầu tư cơ sở hạ tầng quản lý PCB và tăng cường năng lực quản lý và kỹ thuật cho các bên liên quan chủ chốt của dự án ở cả khu vực công và khu vực tư nhân của Việt Nam.

Đến nay, sau hơn 2 năm hoạt động Dự án đã tập trung triển khai hàng loạt các hoạt động về hoàn thiện khung cơ chế chính sách về PCB; nâng cao năng lực, nhận thức cho những đơn vị liên quan và cộng động về các chất POP nói chung và PCB nói riêng, cũng như các Công ước quốc tế liên quan. Dự án đã triển khai hơn 20 gói thầu. Hiện 4 gói thầu đã được thực hiện và nghiệm thu,các gói thầu còn lại đang trong quá trình thực hiện và xét thầu. Bước đầu các hoạt động của Dự án đang bám sát mục tiêu và lộ trình đề ra.

Bên cạnh đó, Dự án đã phối hợp chặt chẽ với các chuyên gia từ WB, Cục Kỹ thuật An toàn và Môi trường công nghiệp, EVN nhằm hoàn thiện khung pháp lý cho việc quản lý an toàn PCB tại Việt Nam. Cụ thể: “Phương pháp luận kiểm kê PCB” cho các đối tượng thiết bị trong và ngoài phạm vi quản lý của EVN đã được xây dựng. Đây là hoạt động có ý nghĩa nhằm đảm bảo sự phối hợp chặt chẽ hơn và thống nhất kết quả kiểm kê PCB trên toàn quốc. Dự án và các chuyên gia của Dự án đã phối hợp với một số đơn vị thuộc Cục Kỹ thuật An toàn và Môi trường công nghiệp xây dựng và sửa đổi 2 Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đồng xử lý chất thải nguy hại trong lò nung xi măng, Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải công nghiệp (ban hành tháng 12/2010). Đây là một trong những đóng góp của dự án đối với cơ quan quản lý Nhà nước trong việc sửa đổi, hoàn thiện cơ chế chính sách.

Thời gian tới, song song với việc triển khai các gói thầu, dự án cũng sẽ xúc tiến triển khai mô hình thí điểm tại Công ty CP Nhiệt điện Phả Lại, đây là một trong 15 mô hình được dự án lựa chọn triển khai. Kết quả tại Công ty CP Nhiệt điện Phả Lại sẽ góp phần hoàn thiện thiết kế của dự án để từ đó cùng với các mô hình trình diễn khác, dự án có thể đưa ra các giải pháp quản lý PCB hiệu quả nhất tại Việt Nam./.
(Nguồn: ven.vn)